e-democratie: een utopie?

www.internauta-online.com
http://www.internauta-online.com

Dat de komst van het internet een democratiseringsproces in gang heeft gezet is zeker. Maar het gaat zelfs verder: het gebruik van nieuwe media kan volgens sommigen leiden tot een ware digitale democratie waarbij de politieke participatie van de burger aanzienlijk toeneemt! Op Wikipedia worden digitale gemeenschappen al vergeleken met een Griekse Agora: een verzamelplaats waar het sociaal leven zich afspeelt en die tegelijk een politieke, sociale en commerciële functie vervult. De snelheid, directheid, interactiviteit en noem maar op, waarmee nieuwe technologieën gepaard gaan bieden immers tal van mogelijkheden. Het viWTA, Vlaams Instituut voor Wetenschappelijk en Technologisch Aspectenonderzoek, onderzocht hoe het zit met het draagvlak voor e-democratie in Vlaanderen.

Op naar directe democratie!

Voor het onderzoek ging het viWTA ten rade bij de vier verschillende stakeholders van de democratie in Vlaanderen: de Vlaamse bevolking, gemeenteraadsleden, vertegenwoordigers van organisaties en tot slot politieke journalisten geaccrediteerd bij het Vlaams Parlement. Uit het onderzoek is gebleken dat de meerderheid van mening is dat de burger te weinig invloed heeft op het beleid. Politici zouden niet zelf beslissingen moeten nemen, maar de burger zou rechtstreeks inspraak moeten hebben in het beleid en de mogelijkheid om zelf wetsvoorstellen in te dienen en erover te stemmen. Dit is tot nu toe reeds het geval in Zwitserland en Liechtenstein. Al wordt deze bestuursvorm ook vaak met chaos geassocieerd. Jan Gajentaan van De Dagelijkse Standaard benadrukt de complexiteit van de situatie:

Ik vraag me af of je complexe vraagstukken zoals grote overheidsinvesteringen of politiek-bestuurlijke kwesties zoals het eventueel verlaten van de EU, per referendum moet laten beslissen. Stel, 50,1% van de Nederlanders is voor het verlaten van de EU en 49.9% daartegen, is dat dan de juiste beslissing?

Mogen wij ook meespelen?

Er heerst bij de Vlamingen een zorgwekkend gebrek aan vertrouwen in de politiek. Slechts 15% is ervan overtuigd dat de door hen verkozen politici het algemene belang vooropstellen. Daarbij komt nog dat de media, die toch een essentiële democratische rol horen te vervullen, ervan beschuldigd worden een onjuiste weerspiegeling te zijn van de publieke opinie en de burger slecht te informeren over het beleid. Er is met andere woorden dringend meer nood aan participatie. Wel is er een tendens merkbaar: burgers zijn minder happig op zelf meebeslissen dan louter geïnformeerd worden over het beleid door de overheid, de twee uitersten van de participatieladder. De verschillende niveaus van betrokkenheid bij het democratische proces zijn informeren, consulteren, actief deelnemen en meebeslissen. Naarmate de participatieladder beklommen wordt, wordt de wens om te participeren kleiner.

www.brunssum.nl
http://www.brunssum.nl

De vraag is nu hoe geschikt nieuwe technologieën zijn in dit hele proces? In onderstaande grafiek zien we dat over het algemeen gesproken ICT beschouwd wordt als zeer geschikt voor de bevordering van de participatie van de burger. Vooral wat het informatieniveau betreft wordt het potentieel van ICT erkend. Wat betreft meebeslissen zijn vooral politici en het middenveld nog niet helemaal overtuigd.

Dossier 9
Dossier 9

De digitale kloof

Het grootste probleem dat de kop opsteekt in de vraag naar e-democratie wordt gevormd door de digitale kloof, die vooral afhangt van opleidingsniveau en leeftijd. e-democratie laat niet-internetgebruikers volledig links liggen. Op deze manier krijgen achtergestelde groepen geen stem. Betekent dit misschien dat de participatiekloof dan eerder zal vergroten?

Vlaanderen klaar voor e-democratie?

Is er in Vlaanderen een draagvlak voor e-democratie? Nee. Of toch niet in alle lagen van de bevolking. Politici staan er niet om te springen en middenveldorganisaties zijn sceptisch. Daartegenover staat dat er bij specifieke subgroepen onder de burgers een enorme interesse en geloof heerst in het potentieel van e-democratie. De tekortkomingen van onze huidige democratie zijn voor iedereen duidelijk, maar de idee van een directe e-democratie is voor velen te drastisch. Wel is men bereid om de burger een grotere rol te laten spelen in het beleidsproces, mede door middel van digitale technologieën. We kunnen dus stellen dat er in Vlaanderen een zeker draagvlak is voor e-democratie, zij het zeer beperkt.

bureaubuhrsblogt.blogspot.com
bureaubuhrsblogt.blogspot.com

Bronnen:

Oderzoek viWTA: Dossier 9: e-democratie in Vlaanderen. http://ist.vito.be/nl/publicaties/dossiers/dossier_9.html

http://nl.wikipedia.org/wiki/Democratie#E-democracy

http://www.dagelijksestandaard.nl/2014/07/is-directe-democratie-de-panac-e-voor-alle-kwalen/

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s