Slacktivisme, shmacktivisme

Wie er nog niet over gehoord had heeft afgelopen jaar onder een steen geleefd. #ALSIceBucketChallenge was lange tijd de enige hashtag die er in sociaal medialand te bespeuren viel. Ook ik ben de uitdaging aangegaan en heb 10 euro gedoneerd aan de Belgische ALS liga, hoewel de bewuste filmpjes me ondertussen al ruime tijd de strot uitkwamen. Voor mij was het duidelijk waarom ik het deed: 1. alle beetjes helpen, 2. niet meedoen zou flauw zijn, 3. wanneer iedereen zich achter eenzelfde doel schaart bereik je zoveel meer, 4. relatief onbekende ziektes als ALS moeten dringend onder de aandacht gebracht worden, van alle mensen die mijn filmpje zien is er misschien eentje die ALS googlet, 5. baat het niet, dan schaadt het niet. Prachtig toch, de solidariteit die sociale media bij mensen weten op te wekken? Maar ja, haters gonna hate.

De wereld verbeteren in een klik

On-line activisme heeft weinig of geen politieke of sociale impact. Het geeft enkel de illusie dat men een impact kan hebben, en is daarom een ideale vorm van activisme voor de huidige, “luie” generatie.

Zo luidde de stelling die we in de les over het internet als bevrijder voorgeschoteld kregen. Dit fenomeen is beter bekend als ‘slacktivisme’, een samentrekking van slacker – wat zoveel betekent als iemand die er alles aan doet om werk te vermijden en een gebrek heeft aan arbeidsethos – en activisme. Het begrip steunt op de feel-good factor: mensen krijgen de indruk dat ze bergen verzetten door actief te liken en sharen, maar in realiteit wordt er amper iets bereikt. De positieve impact van het internet waar iedereen nochtans decennialang zo van overtuigd was wordt met andere woorden hoe langer hoe meer in vraag gesteld. Christensen onderzocht of online activisme ook echt door velen beschouwd wordt als vervangmiddel voor traditionele liefdadigheid. Daarbij gaat hij uit van de twee hoofdpunten van kritiek die wel eens worden geuit over online activisme: 1. het is minder effectief, 2. het vervangt traditionele offline participatie en leidt zo tot een daling in participatie over het algemeen. Twee totaal tegengestelde meningen in deze kwestie zijn die van Putnam en Dalton. Putnam oordeelt dat de media mede de oorzaak zijn van een daling in sociaal kapitaal en bereidheid onder burgers om deel te nemen aan politieke activiteiten. Dalton daarentegen argumenteert dat het hier niet gaat om een uniforme afname van participatie, maar gewoon om variatie wat betreft de participatie van burgers in politieke kwesties. Wat blijkt is dat – hoewel niet bewezen kan worden dat ook daadwerkelijk elke internetcampagne zijn effect heeft – online en offline activisme mekaar helemaal niet uitsluiten. Meer nog: online activiteit zou zelfs de offline participatie bevorderen! De hypothese dat sprake is van substitutie kan dus worden verworpen.

fromactivismtoslacktivism.wordpress.com
fromactivismtoslacktivism.wordpress.com

Het kliktivisme van Avaaz

Avaaz, dat overigens ‘stem’ betekent in verschillende talen, is zo een organisatie die “actie voert” met behulp van online petities en mediacampagnes. Wat mensen zo aanspreekt bij Avaaz is het gemak waarmee ze kunnen deelnemen. Het is als bladeren door een catalogus van goede doelen en eens je iets hebt gevonden dat je aanstaat komt het er gewoon op aan om je naam op te geven. Met één klik heb je genoeg goeds verricht voor het komende jaar. Patrick Kingsley van The Guardian wijst erop dat diezelfde gemakzucht voor veel kritiek zorgt. Dringt de problematiek op deze manier wel genoeg door? Daardoor wordt Avaaz meer dan eens als oppervlakkig afgeschilderd.

They are the Walmart of activism . . . and silence underfunded radical voices.

Dat is wat Micah White, ook van de Guardian, ervan denkt. Avaaz zelf denkt er anders over: ze heeft het publiek op grote schaal weten te betrekken en haar resultaten reiken tot ver buiten het wereldwijde web.

knowyourmeme.com
knowyourmeme.com

Verspreid positiviteit!

Wat mij betreft is de wereld vandaag de dag al genoeg bezaaid met negativiteit. Waarom zou je iemand het plezier ontzeggen om een bak vol ijsblokken over zijn hoofd te kieperen, ook al komt dit voort vanuit de hoop op veel likes? Zolang er gedoneerd wordt en de boodschap verspreid, kan ik niet anders dan hier alleen maar het positieve van in te zien. Als mensen in nood moeten wachten tot elke individu op een ochtend opstaat met het idee: ‘nu ga ik eens een goede daad verrichten’ en vanuit het hart een berekende bijdrage levert, dan zijn we nog niet aan de nieuw patatten. En wat ik dacht bij de ice bucket challenge geldt eigenlijk voor alle goede bedoelingen: baat het niet, dan schaadt het niet.

Bronnen:

http://www.washingtonpost.com/blogs/monkey-cage/wp/2014/03/12/does-slacktivism-work

http://www.urbandictionary.com

http://www.avaaz.org

Christensen, H. S. (2011). Political activities on the internet: Slacktivism or political participation by other means? Chicago: First Monday.

Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. New York: Simon & Schuster.

Dalton, R. J. (2006). Citizen politics: Public opinion and political parties in advanced industrial democracies. Fourth edition. Washington D.C.: CQ Press.

Avaaz: Activism or ‘slacktivism’? The Guardian 20 July 2011

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s